https://doi.org/10.53453/ms.2023.3.15
Chronic fatigue syndrome after COVID-19 infection
Kamilė Piesliakaitė
1
, Dalia Miltinienė
2
1
Vilnius University, Faculty of Medicine, Vilnius, Lithuania
2
Vilnius University, Faculty of Medicine, Clinic of Rheumatology, Orthopaedics Traumatology and
Reconstructive Surgery, Vilnius, Lithuania
Abstract
Background.
!"# #!$ % " # #
!"" $%&$'!#!$!"
! '# # #!$ "
!%&"##!!$&!##
""" # ! $ #" !!
!# "#
Aim: # !(% !"
! % "#
Methods. !)*% !%+,!%!"
&% #
Results. " #$ % "$ #!"$
## '! #! ! " #! !&!$
### !! !" #!' #- " ! $ '
#!"!#
Conclusions. "##! .%!!"!#!'
#" ! $%!!!('"#
!##
Keywords: "#$$!" !
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
Medical Sciences 2023 Vol. 11 (3), p. 118-127, https://doi.org/10.53453/ms.2023.3.15
118
Lėtinio nuovargio sindromas po COVID-19 infekcijos
Kamilė Piesliakaitė
1
, Dalia Miltinienė
Vilniaus universitetas, Medicinos fakultetas, Vilnius, Lietuva
Vilniaus universitetas, Medicinos fakultetas, Reumatologijos, ortopedijos – traumatologijos ir rekonstrukcinės
chirurgijos klinika, Vilnius, Lietuva
Santrauka
Įvadas. /#00&1$&!2""!&!!"!&
&#!&1$3&4!0"#5#3&!"!&$!
6 "$ "# #701#$ 3&# ( &/$ #" &"
&# !1 &! 3 # 3# # (# 0 3&$
##$&118!9!4!01#$&4&101#
7"#:14"64$&# 14&14&#$1#41447
!&1&!0"##9
Tikslas: 3!( 7!" ;# ";1 #&!01 !/1 3#9 3;
&1!0"#
Metodika. *&!0 !/ & !& 3& 4 "!4 &! )* #4 (01
&+,1&7714
Rezultatai. &1 &!!0 " #9$& 3&"$ #!"1$
0##&#$3&#(&/<3&&##7&0$6
###"!##7&&#!&;"#9-&"8!"19$#&3
19#&#;"#9
Išvados. 20 " # 3 !"1 # $ &#!&1
19 &8 &!9 =#!&; "#9 #
&"0 !"1 &#$ !( #&3 "# ;4 !4
#)#
Raktažodžiai: !0"#$$!"1#
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
119
1. Įvadas
/# 0 &1$ &!
>#1(01!"3&
"!&#$01$&!$#1$
#!"1&3!###
&1"!&#!&/#&0#
&&##$ &1$ " "4
&&##?@)0$&&#
# "! 3 !"!&0
&#!&1$ (7$ 3$ !64
7#$ 0#$ #4$ &4$
3&# #$ &0 #
&# ?@ !"!&#
&&##3!"/
1# # A!"1 #B
?"!long haul COVID-19@$&"!&&C
#04 #414 ##4 3&# 5
# 3& ;# &
&#!&1# &! #
"#&#-"!&37#0#$
"# !" &1 #$ 1#
## #$ &# &01 0
!64 !1 "#
1 &1 ?D@ 3 3 &1
&#!&14 !0 " #$
&##!"!#!?+@5
# !" 4 "# &&8$
&14!0#$0##0#
&!#<!1#1$
3;3&1!0
"#$&1;"6"(
"
2. Darbo medžiaga ir metodai
*&!0 !/ & !& 3&
4 "!4 &! )* #4 (01
<EEF&EGD$1
&7; A " #B 1
 &77 AB
A!" !B& +,-
#!(0$ #0 !/ 7!"$
#( &!& #!"
# - &"01#
!0"#33#
"(0"!4&!;&
3. Rezultatai
3.1. Lėtinio nuovargio sindromo epidemiologija
ir etiologija
20 " # !00$
#!#0 !"$ 3& &
&"## ?+@5!"
" ##$ ; ; E, #
H"4 #& !14 *
& "& &1$ "01#
7# & !" $ 3#$
!#&!#701#$7
!# 1 $ 3&6
! ( &/ !"016
!01$ " & !" C
#0?,@&##I3&#
( &/$ #" &# ?&
#"$ & # &#@$
&"4 &14 !01# ?01
#$&1$#11#@
0 !1 ?"! "#$
&0$ 01 " @ ?,@
J# &&0$ " 3 #
7# !"0 4$ "64 30
&!( 4 !9 ?C@ #
!# E$G - E$FKL 1
!11*"$,-&7
?G@*!"!#!##
"! !& 0" !"0$ 6 3&
& & ,L 4 ?F@ <
"(0 0 " $ ##$ &
"!143;#93&10
&0 &1$ (7$ &0
#&!(0$=/&3!"02#!"$
( !"?@
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
120
3.2. Ryšys su COVID-19
!"1###3/
; !0 " # ## ?E@
<"11!&#FGD#$3
&4 71 "# #$ (!
0$&GGL4$3"#!0
" #$ " & !"$
3& &36#$ "&!0 &#
01 !##(" 5# #
!0"###&!"
#$ & 3 " &
!"K?@)"3&;/
!##$&&01$94$
#!"1$ #"$ &1$ #
&#$ !0 &!$ # &#$
"! &#$ &36#$ "$
"01(&/
?+@ )&0 & 0 1$ &1
!GDD !("
$0$&CDKL31410";
#!"19 CKL &01 #" 
01 C #0# 33# 3 !"0
<# &# 1 3&0 DKL
4K?@ 3 !(4 4 F,KL
10 ";$ FKL A#"4 #"!9M ?"!
Bbrain fogM@$16!&0#
0#&"7$!"
#" &! &6 H
"1$013&,#0#
##47?D@##$!&#
,C3!$!DGC
3!&6##,C$FKL#41430
3	 ( &/ - 9 3
"4 !0 " #
##4K?+@*#$&EKL
"47#4$0##$&6
!0 " # &1 N1
7#4!113&6$##$&
E#!14?E@
3.3. Patogenezė
< &! 3 # 3#
# (# 0 7#$ ##$ &
3# # (# "! / &!
1 "$ & & !0 "
#7"#0&!#0$&&
" &! #!4 #; #;
&9$ & 3!& & &
3!# ?+@ )0$ & 3# #
018 # O - ,O -
!"! (0 5 #$
&1# <PQ <PR$ &
< 1!&19="3
!#!"&1#&!0
!9!0&!1!0"#
&#$ ##$ & !00 0 &1
"!04 / 3 # # 7#
?,@0!!07"#&01
7"#4 ?!&$ !&G$
#&(0&Q@7"#4
?!& 4 "$
!&+$!&D@&4&1
54 &4 !" 01# &!1
##4&#?C@*!(00$&
#$ "# !0 "
#$01#&(0&$2
$2+$#1"#&R
&!#?G@!0;";
"!&!!9!4&1
)(7$ 3# # #7018
/!4&!4&&14&3&# ?F@
N $ #4$ & "!
& #"$ &!# 7"#9
?@7"#&1"(#1
"!&;"#9#8#9#"
#! " !
"!$ ;& 9 &!1&!; ?E@
<7"#"!&!";0!&4
&1&#"A"
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
121
!;B 3 ## "! /
3& & "1 "#$
& $ # 14
&!1# & #"4
(1K?E@
="# (#$##$"!04
/ # 14 &14 &# N7$
/" !0 " # &
( #(0$ 018
&414 " &!4 &&$ &8
# 14#!(## 14<
&&&#"&# 14
#!(#9$ # !&19
?E@ * 14 #$ !1
7"# & $
6/&!#
"!#&/&$&"!1
01 (!11 ##
3&1"!4#"!#?+@5
# # # 1 3&
"(0&#!&1
#701 #!=$ &
= &! " !0
" # !0018 &
!#$ ) &1 -
#701K?$@ *7 !=
## ! # 14
#!"; &!9 != /
!&!# <!(
?<@$ & 9 6 <
! ?<@$ 1 0!
! #!(0 ?*@ /
#3& 6# #! ?F@
* 14 &# SE !(#
&1 7# ! #701
7#0#$"#!0"#$
!" & $ 6
3# 3 &!" !& " &!&4
14?D@=&"# (#
118)(7$7"#"!
&! &4 - &4 &14
!9$&"!7# 14<
## "$ 3&1 &
&"###"!/&"$6
1"! &! 6 1 1
&!$&&!!"##?C@
T"(1 (0$ & !0 "
# "!0!!0
1#41447#$0!ʽ
! &6 &01#
&&!$ &" 30 &&!0
!&&!#!?+$,@0!"!
/ 77# "!#0 # 01
4#1&&0#7"5
( ##$ & "
0! #"4 &6 &#
"!#01#1?,@
= !0 " # #
# (#"!04/!&1?G@
T! &1 /" #7018
(!4 018 (&&4
!" ##$ 0! &
! &!# (!1 ?C$G@
77 &1"!4 !
!9!$ &! !9 #&#(8
"!1 &!(4 4 ?F$@
1 !( ! 7"# #&
# !" # 0
#701; &0 #1 &9
019 ! &19 &1
#3##?!344&
01!0"#9@-3&!
! 7"#9 ?DE@ =# #
!&/#
)14!&1$&
1 "$ &/0 &#$
&" &# /# (0
&# ?D@ 20 "
#1#
! &1 #$ &#
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
122
! " !0 "
#$ (! 0 !
&19 ?3#9 &0 #1
414#1@"6414
&! !" &#K?D@ T!
&1 &! #7019 #"4
#4&1&93 "4
# (#4$ &!64 !0 "
#9K?DD@ 0! 3 "(0
##4$##$&!"1#
"!&!!0"#9?D+@
3.4.Gydymas
& 1 !&# "#
/#0(0"1"!/6
/$ & 7& &!9 !"!&0# !"
&!# �#$ (7$ !0
" # ?D,@ 6$ 3
"(1 3; #9$ & !& 3#4
3#9$ & /4 " &
"0##47)/#
1 # !64 ( #
7#0#$ "# & !0 &0#
&4!"$"4 &!"4&9
"#9?+@
<1 H"0 =!0 <!
&7/"03#$&
! 7/# ( &#$
(7 01# ; !8$ # "!
##?DC@"!#
##$&163804
(8 &!9 *&3 "#
04 / !( &
($ 6 #&3 04 / 3
#"#"?DC@)/#
/$ & ##! (
&/##&!
&!##K?+@1&!1"#$
& GKL !0 " # "64
!4 #0$ & ! 01
#&3 1 !" 14 &
/&!8K?DG@
="0 !" 1 ?=T@ 3
#4$ #764 !0 "
##K?DF@ & =T &# 0
!( "!
&#$!#"7#$3!
!3&9 &! 7/#9 &#
#9$6$&#
&! !; ##4!"01#9 ?DF@ =T
4#07#9#
9;&9&##1##
7;!";$0!&16!
"8 " 1; & ?DF@
##3!!
#&!/ ";7 ; &! ?D@
$&=T&#"!#!0
"#$16!&#&&!
!01#&?+E@
=" !0 " #
1 (&9$ 3 7 1
$ &!
#7#(0#"!"#"&&8
#7 	 ?+@ N #0 &$
&! #!
"1 !";$ !&
1 ( "!
" &9$ "; #"
&#K?+$+@ <! #(
&!�$& &# CGKL
" 4 &!& ##$ 6
" & -G #04
#K?+D@
* ! "! / " #$
# # &9 /	$ 6 3 1
&&!& #;&1#9$&
/4"!#&#&"#9 ?+@EEF
#!&C#04�!2
& #( &! #$
&# ! C #$ !0
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
123
" # ## ?++@ J#
"1&3#"&#
# &!0 "4 0! (
"$ # "0
70(0&1"01 ?++@
#N!/"3"!"
####7";$6
#&#!# (!# &
04&!"&44$3
"!&#N!/"3
#!(#9 ?+,@ "$ !0 "
#"#&#!&$&!1
"!"4!&
4. Išvados
20 " # 3 !"1
# $ &#!&1
19&8&!9<&!
#3## (#07#$
##$ & &! "$ 76
!" "(# 5 #
## "!# !" & ;
"##$63&�
&0 =#!&; "#9
# &"0
!"1&#$!(
#&3"#;4!4$(7
!2& # N !
/"3#$1#
Literatūros sąrašas
! PH U# I
#!"U$"V##
"W #! <!
EXG?@IDF+
$2!!*$NYN$ZT:
2"# #! # H
) !!!) !EHXD?@I-
D :" H 2"
#I !"$ & $
#EDX,D?E@IGDG-
,+
+ ) $ !! H$ !* $
%H#!"
!#![ " #I
% E
HXFIE+DCEED
, N *!" T !#![
P"#I"!!\]
Z "$I<!#)XE,
\ E ] !! #I
I[[%%%[!"[E
C P!& ^" *$ N 2$ ! $
)=$T !2 ^! !S!
2 ) % *!"
T !#! [ P" #
?*T[P@P!$)2<TE,H!
CXE?G@IED+
G 2#TH$ :$H"T$2Z$2^$
J#%#!
! "
#[#!" !#!?P[*T@H
!*EEXF?@IEE
F $ ^ * # %
" " "
#*EE,HX,,?@IE-D
) HN$ * HZ$ N!1" J
" # 2 EEC
HXDCG?,EG@ID+C-,,
E=# 2$ N# 2 Z!!
2 *!" T !#![
P"#_P*EEXGICECF+
< ^$ ! T$ * =*$ <! ^
) " #I
!!'#!
<% JEEX+?@IF,-F
^"$^"2$Z":$2`$2$J
`$!C# Y
"# !I
2EHXDG?EGE@IE-D
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
124
DJ # T2$ !& H$ a$ 2# )^$
(#& 2$ ! $ ! )
!"##"
!(.!" !O!
!<!E*XF?,@IEGD-F,
+^T$J$*&!!2$Z^$2%
H$O#:$! ("!"
! IG# ##
# !!* E
"XDFIEE
,<1 H$ PW# * !!! ##
#!" !#![
"#I
#! T' " EEF
*X?D@IF-
C=# 2$ 2& Z " #
#!" !#![ "
# # ! ! "
#*!*
EXG?@IF,-EC
G%"$*2$P$!H
!##! "
#b # % #
! < N E
XEGIC-FD
F J$ * * *
## " # )"
< #! N! ) EE
XEDIEGC
)$a "S$ *$a :$a`$
!! *$ ! !"
!"
!## < ) <!
EEH!GXG?G@I,E-E
E T <%& *T[P
?Tc*T<T@$$<=&!a$^"
<$ T! T$ & T$ ! !
#!" !#![
"#?*T[P@H!*EF
XC?@ICF
# $ N% $ # $ T! H$
<% H$ *" ) !!! "
#% "#
2 *$ )2 <T EG
+X?E@IEFCFE
N <T$ * !! $ *2^% H
* ! !"
*!" T !#![ P"
# ?*T[P@ H ! T' *
EX,?D@IEF-E
DP!!=$2$NH$*<$T!%&
$ 2&& <$ !
# !"I%
!NN!E+HXI-D
+2*H$2:$&#<$Z^$
22$ J!(& 2$ ! ! P!
! !( # * %
#)TH<!*EGX,F?@I+G-
C
,Z ) "
#I % #_ *
^ EHX+CIE+C
C ! )$ " *$ &# T$
! $ J$ $ !
!## * # "
T !! N# E H!
CX?G@IGF
G! $ =#! *$ !
<&!)""$ !
<'T !!P
) #!EHXE?@I+-F
F&# *$ ! T$ = ! *$
^ $Z!$2"P$!)!#
! T !!$ #$
""<T"!H*EEH!
XDFD?@IE-F
"a$P!##H$")$^&*$
#$ a&"! $ ! T !!
!! !
2EE*XD,?ED+@I+G-F
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
125
DE^& *$ P" ^$ ! J$ *$
Z$ & <$ ! T !!
! !!#&
% #
"#?*T[P@H!*
EXE?@IDF
D $ ^1 # ^$ H H$
1#$=#$^###$!2"
#I !
*! T !! _
" P# c<T P
*E<DEXFIG+,G,F
D &<$(&!&*$^%"H$(
P$2($*$!) ! !!
#!" !#![
" # T ^ P! EE
HXG?D@IEC+-G
DDZ =H$ "$)!P#
'! !"!##*!"
T !#![ P" # H
!*EX?@I+G
D+:" H$ 2 ) d
d#?!"d@
! * !
\] E H! \ ED H G]XD?+@
!! #I
I[[!!%!#[[EEE[#D
,
D,) $ 2$ ^ *$ Z! $
*& 1 $ ^! !&" "!I
)! # *
^ EE<X++IEE,,
DC*!" !#! ?
! @[ " #I
"#"#
DGN1e&# $ Z" $ Z! =
)" # !& !& &&
#!# & <
2""EEX?@I+-C
DF $ N ) P"
# \c E H! ] I )!
\] ! ?P2@I )!
)! "X E H !! #I
I[[%%%!# "[&[<N=,,GCGC[_
f!
D *$ ! $ Z ) T
N )! % P"
#*!"T !#!HJ
*EPXDG?@I++-,
+E<1 2$ N!1" J$ c%! $
=# H2$ ) T* T
" !#
! % " #
?P<T@I # !! !
2EXDG?F+@I+-F
+*H$g(Ph<$!!$
!"H # #"#
" #[#!" !#!I !!
! # N H ) #! EG
*XG+?,@ID+,-C
+! H$ $ ! $ ^ *$
Z! "#N*H!
TE,FXE,IE
+DP!" i$ N! $ =$ $
=T=$&$!N#N
!# ! " E
'# "#
!! !!! )!
EXC?E@ICD,F
++*!" *$ J" *)$ ! T$
!$**$= $!!
!?2@#!!%
" J! J EEF
*X+C?@IF-E
+,"!N$P#&$^!2$*&
*$ )! N$ a $ !
# N P! *!"
T !#!P#!""$
)2<TE,XE?+@IE+C+F
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
126
Journal of Medical Sciences. 18 Mar, 2023 - Volume 11 | Issue 3. Electronic - ISSN: 2345-0592
127